Sam Sam's House

dinh dưỡng 101] Bài 29

LÒ VI SÓNG HẠI GÌ

(Vi sóng còn gọi là VI-BA, tiếng Anh: MICROWAVE)

I- NHIỆT ĐỘ

Nói nôm chút, là mức va đập lung tung các phân tử trong vật đó. Chúng chuyển động nhanh, cho ta cảm giác "nóng" khi chạm vào, và ngược lại. Chuyển động này không bao giờ ngừng, và lộn xộn, gọi là "chuyển động (kiểu) bờ-rao (Brownian motion, xem hình).
--------------------------------------------------

II- TRUYỀN NHIỆT LƯỢNG

Khi 2 vật áp sát nhau, thì vật "nóng" hơn truyền năng lượng cho vật "mát/ lạnh" hơn, làm cho vật này nóng thêm. Tất nhiên vật kia sẽ "lạnh bớt" đi.

Để xa nhau, chúng vẫn truyền, bằng cách "bắn" ra các tia, gọi là sóng điện từ. Cách truyền "không dây" này, gọi là bức xạ. Bức = ép buộc, xạ = bắn (ra).

Còn cách truyền nữa, là làm nóng lớp khí bao quanh, khí này nổi lên cao khi được nóng lên, tạo dòng chảy, gọi là đối lưu. Dòng chảy làm nóng mọi thứ trên đường nó đi.
--------------------------------------------------

III- VI SÓNG

Chính là "tia" sóng điện từ. Nó có ở mọi nơi trong vũ trụ. Phẩm chất (năng lượng, tính xuyên, tính phá) của vi sóng chính là tần số nó dao động (trong 1 giây đồng hồ).

Microwave là sóng có "bước đi" 1 chu kì sóng ("bước sóng") từ 1 mm đến 1 m, ứng với tần số dao động 300 GHz đến 300 MHz.
Sóng lò nấu bếp cố định là tần số 2450 MHz (mê-ga-héc), ứng bước đi chu kì 12 cm.
--------------------------------------------------

IV- TÍNH XUYÊN

Do các vật cấu tạo rất khác nhau, không như ta trông thấy và tưởng, vi sóng xuyên dễ qua nhiều vật liệu: nhựa, gốm/ sứ /thủy tinh, giấy, vải, gỗ, nên, sẽ KHÔNG LÀM NÓNG các vật này khi chui qua.

Trái lại, nó không thể qua kim loại cũng như lưới kim loại. Dù rất mỏng, chỉ cần lỗ thủng lưới nhỏ hơn một nửa bước sóng, sóng đó không tài nào chui qua.

Vậy, lưới mặt trước lò chỉ cần nhỏ hơn 6 cm là đủ AN TOÀN TUYỆT ĐỐI.

Vỏ lò hoặc lưới này bị thủng, phải cho ra sắt vụn ngay, nhé. (ruột lò mà thủng, thì dùng được, vì sóng chưa thoát ra ngoài, nó còn vỏ sắt ở ngoài)
--------------------------------------------------

V- NẤU

Sóng điện từ khi đi xuyên qua vật, có thể bị/ được hấp thụ, lấy bớt năng lượng rồi cho đi tiếp, hoặc lấy hết.

Sóng 2450 MHz rất "hợp" phân tử nước, sẽ làm quay tít các phân tử nước, mà lại không làm, với phân tử khác, thế mới tài.

Kết quả, nước nóng lên rất nhanh, còn vỏ cốc, bát, đĩa, vỏ lò không nóng (chỉ nóng do nước truyền cho). Nên CỰC TIẾT KIỆM ĐIỆN.
Công suất nấu khoảng 1 ki-lo-wat (1 "số" điện/ 1 giờ), nhưng thường nấu 10 giây đến vài phút, tiêu RẤT ÍT điện.

Đun bếp thường, đít nồi phải nóng trước, rồi mới nóng nước, và làm nóng "oan" (phí điện) các vật xung quanh. Vẫn là chuyển động phân tử nước, không khác.

Lò thường, có thể nhiệt độ đít nồi lên cao, làm cháy thức ăn, dễ tạo chất gây ung thư.

Điều kì diệu lò vi sóng là, CHỈ NÓNG NƯỚC, nên không bao giờ quá 100 độ C, rất ngon và an toàn, không tạo chất gây ung thư.
--------------------------------------------------

VI- Huyền thoại

1. Vi sóng chín "từ trong"

Không.

Nó chín mọi nơi có nước, cái gì khô sẽ chậm hơn. Vì xuyên yếu, cần rải mỏng mới chín đều.

Mẹo: nấu làm nhiều phiên, rất nhanh thôi, chỉ 1-2 phút 1 mẻ. Dùng hộp/ đĩa rộng lòng, phẳng đáy, cao thành (đỡ trào).

2. Mất vitamin

Không gì điêu toa bằng.

Chỉ ăn sống thì giữ vitamin nhất. Không nấu nào giữ vitamin bằng lò vi sóng vì chỉ 100 độ C.

3. Gây ung thư

Trái lại mới đúng, nói trên.

4. Giảm/ mất ngon

Lí sự của người CHƯA BAO GIỜ dùng.

Thậm chí ngon hơn, vì chín nhanh và đều hơn.

5. Tốn điện

Lại thế rồi.
Tính bằng giây, lại không nóng vỏ lỏ. ????

6. Hại sức khỏe

Lí sự của người không học vật lí bao giờ. Hoặc học, có hiếu quá, chữ giả hết cho thày/ cô (đùa :) ).

7. Lách cách, phiền

Trái lại. Cực nhàn. Về muộn, thay vì nấu cả nồi, sau ăn rửa nồi, thừa lại bị hâm lại. Giờ, chỉ múc đủ ăn, vào đĩa, dàn mỏng, vi 1 phút sóng, nóng hôi hổi. Rửa mỗi cái đĩa. Đồ nguội vẫn trong tủ, không bị nấu đi nấu lại.

8. v.v nhiều quá.
--------------------------------------------------

VII- Phần hay nhất: vài ví dụ

1. Hâm đồ nguội

VD, cơm nguội: dàn mỏng, thêm 1-2 thìa nước, đậy hờ nắp, hoặc đậy đĩa (ngửa đĩa cho khỏi rơi), nấu 2-10 phút tùy lượng cơm, thơm ngon mềm như cơm mới.

2. Hấp vô trùng khăn tay

Khăn lau bàn/ lau tay chỗ đứng nấu, khăn rửa mặt, khắn tắm, vỏ chăn, ở VN dễ bị mốc. Giặt (hoặc nhúng, rồi vắt kiệt nước), cho lò 1-2-3 phút, tùy dày mỏng to nhỏ. không chỉ sạch, mà VÔ TRÙNG luôn. Diệt nấm luôn.

Bạn nào áo quần, khăn mặt bị rêu, mốc, làm cái bài lười này, là hết. Tất nhiên mốc phải giặt vài lần nó mới "đi" hết.

Bạn nào nuôi trẻ, ngày nào cũng làm cái này, với đồ khăn bé nhé. Và, nói chung, các thứ khăn, đỡ NHIỀU tiền kháng sinh, đó.

Nhân tiện, luộc đồ của bé (trừ đồ sắt, kim loại), cho 1 chút nước thôi, đậy hờ vung, đun 1-2 phút, ngày nào cũng làm được.

3. "Luộc" khoai khô

(thôi, keto rồi)
Gọt vỏ, bổ mỏng, rải đều 1 lượt, nấu 2 phút, lật lên, 2 phút nữa khoai ngon như nướng.

4. Luộc ngô siêu nhanh

Nhúng nước 3-4 bắp ngô, quay lò 8 phút, lật lên quay 6 phút: măm măm.

5. Rang lạc

Cho 1 lượt hạt trên đĩa, quay 1,5 phút. Lật lên (up đĩa khác, 2 tay 2 bên như đánh chũm chọe, lật), 1 phút. Để đó 5 phút. Giòn tan.

Lạc nguyên củ cũng vậy.

6. Nước chải răng mùa đông không tê răng

Khỏi cần xả vài lít nước từ vòi, phí 2 lần nước chết trong tường. Lấy lưng cốc, lò quay 5-10 giây.

7. Pha chè

Chè túi lọc hoặc chè búp khô: cho độ 3-4 chén nước (nhiều dễ bị trào), nấu 2 phút được ấm chè ngon, khỏi cần phích.

Nếu hãm túi lọc, bạn chỉ được uống nước RỬA CHÈ, mà thôi. Thử đi, đừng cãi.

8. Cà phê pha phin: đun nước cực nhanh: 1 phút.

Bạn muốn học thêm, lên youtube, gõ "tricks with your microwave" hay đại loại vậy, chỉ xem hình là hiểu. Hay lắm.

Mua mua mua, nếu nhà chưa sắm, nhé.
--------------------------------------------------

VIII- LOẠI NÀO TỐT

Loại nào cũng tốt. Không dùng mới là không tốt.

- Loại cơ: có 2 núm vặn, vặn nó kêu cạch cạch hoặc kẹt kẹt (nặng tay), không có mặt đồng hồ hiện số: rẻ, bền, nó đơn giản như cái xe bò, chả có gì để hỏng.
Nhược: hơi khó định cỡ giây đồng hồ, phải tự đếm.

- Loại điện tử: có mặt hiện số giây, không núm hoặc chỉ 1 núm vặn nhẹ như không và không có ngấn dừng.

Mua loại rộng càng tốt (đắt), ruột inox (đắt). Nếu không inox thì mua loại nhìn màu nó chì chì như cái đĩa men (sơn tĩnh điện), đừng mua loại trắng ởn (sắt tây, sơn phun bằng tay, nhanh gỉ thủng).

Loại inverter thì thêm cái "oai", k0 cần lắm, vì nấu rất ngắn.

Nếu không có nướng còn thích hơn, vì lau dễ, không vướng. HẦU NHƯ không dùng đến nướng.

Có loại không đĩa quay nhé (đắt). Nó phát sóng dưới đáy lên, chín đều hơn, đỡ ồn, giảm điện, mà lòng rộng, chả lo văng rơi.

Đĩa quay là do, sóng phát bên hông lò, phải quay mới đều.

Để tránh trẻ con bấm, hãy để 1 cốc vơi nước sẵn, tránh sóng chạy không, hỏng lò.

Chúc may mắn và thành đầu bếp thông thái, đảm đang và không bị lừa bởi các huyền thoại, nhé, các chế. Để còn time on FB.
--------------------------------------------------

BS Viễn.
__________________________

P/S nếu copy, nhớ ghi nguồn.